นอกจากจำนวนประชากร จะลดลงเป็นครั้งแรกตั้งแต่ปี 1961 แล้ว อัตราการเกิดยังแตะระดับต่ำสุดนับตั้งแต่มีการเก็บข้อมูล ขณะที่อัตราการเสียชีวิตแตะระดับสูงสุดนับตั้งแต่ปี 1974 อีกด้วย

สำนักสถิติแห่งชาติจีน เปิดเผยว่า ในช่วงสิ้นปีที่ผ่านมาจำนวนประชากรจีนในแผ่นดินใหญ่ลดลงจากปีก่อนหน้าประมาณ 850,000 คน ถือเป็นการลดลงเป็นครั้งแรกในรอบมากกว่า 60 ปี

นอกจากนี้ ในปีที่แล้วจำนวนเด็กเกิดใหม่ในจีนอยู่ที่ 9,560,000 คน น้อยกว่าปีก่อนหน้าซึ่งอยู่ที่ 10,620,000 คน หรือคิดเป็นอัตราการเกิดอยู่ที่ 6.77 ต่อจำนวนประชากร 1,000 คน ซึ่งถือว่าต่ำที่สุดนับตั้งแต่มีการเก็บข้อมูลในประเทศ

โดยเกิดขึ้นท่ามกลางเศรษฐกิจที่ชะลอตัวและมาตรการปิดเมืองที่บังคับใช้เป็นวงกว้าง ขณะที่ยอดผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นจาก 10,140,000 คน เป็น 10,410,000 คน หรือคิดเป็นอัตราการเสียชีวิตที่ 7.37 ต่อจำนวนประชากร 1,000 คน ซึ่งสูงที่สุดนับตั้งแต่ปี 1974 อีกด้วย

ส่วนสาเหตุที่จำนวนประชากรในจีนลดลงเป็นผลจากหลากปัจจัย ทั้งค่าครองชีพที่พุ่งสูง ผู้หญิงเข้าสู่ตลาดแรงงานมากขึ้นและมีลูกช้าลง รวมทั้งนโยบายมีลูกคนเดียวที่บังคับใช้อย่างเข้มงวดระหว่างปี 1980 - 2015 ซึ่งนโยบายดังกล่าวกีดกันเด็กเกิดใหม่ถึง 400 ล้านคน โดยในปี 2016 จีนอนุญาตให้มีลูกคนที่ 2 และในปี 2021 ทางการจีนอนุญาตให้มีลูกคนที่ 3 ได้

นอกจากนโยบายลูกคนเดียวแล้ว ค่าใช้จ่ายด้านการศึกษาที่สูงและตัวเลือกในการดูแลลูกที่มีอย่างจำกัด ยังเป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ชาวจีนจำนวนมาก เลือกที่จะมีลูกเพียงคนเดียว หรือไม่มีเลย

แม้ว่าในช่วงหลายปีมานี้ รัฐบาลจะออกมาตรการจูงใจให้มีบุตรเพิ่มขึ้น เช่น การลดหย่อนภาษี การลาคลอดที่นานขึ้นแต่ก็ไม่เป็นผลเท่าไหร่นัก

นอกจากนี้ในปีที่แล้ว ยังมีมาตรการเพิ่มเติมออกมาอีกหลายอย่าง ทั้งมีการเรียกร้องให้รัฐบาลส่วนกลางและภูมิภาคใช้งบประมาณในการพัฒนาการให้บริการด้านสุขภาพสำหรับเด็กทั่วประเทศ

ทั้งนี้ มีการออกมาตรการใหม่เพื่อส่งเสริมชั่วโมงการทำงานที่ยืดหยุ่นและทางเลือกในการทำงานจากบ้านสำหรับพนักงานที่มีบุตร และมีการเรียกร้องให้หน่วยงานท้องถิ่นจัดหาที่อยู่อาศัยพิเศษสำหรับครอบครัวที่มีลูกหลายคน เช่น จัดหาอพาร์ตเมนต์ที่มีขนาดใหญ่ขึ้นให้

นอกจากนี้ในเมืองเซินเจิ้น ทางตอนใต้ของจีน ให้เงินช่วยเหลือแก่คู่รักที่มีลูกคนที่ 3 ขึ้นไปปีละ 6,000 หยวน หรือประมาณ 30,000 บาทจนกว่าลูกจะมีอายุครบ 3 ขวบ และในเมืองจี่หนาน คุณแม่ที่มีลูกคนที่ 2 หรือ 3 สามารถรับเงินช่วยเหลือเดือนละ 600 หยวนหรือประมาณ 3,000 บาทจนกว่าลูกจะมีอายุครบ 3 ขวบ

ส่วนถ้าถามความเห็นชาวจีน บางคนระบุว่า ต่อให้รัฐอนุญาตให้มีบุตรคนที่ 2 หรือ 3 ก็ไม่แก้ปัญหาเชิงโครงสร้างได้ เพราะทุกวันนี้การเลี้ยงเด็กคนหนึ่งต้องใช้เงินมากมาย กว่าจะโตจนหางาน แต่งงานมีครอบครัวและมีลูกเองได้ หลายคนจึงไม่คิดมีลูกมากกว่า 1 คน

markwayhomes.com